Tab 2 — Het model

Zes rollen, één duidelijk verhaal

Een datarol is geen nieuwe functie. Eén persoon kan meerdere rollen vervullen. Het doel is niet om extra managementlagen te maken, maar om expliciet vast te leggen wie aanspreekbaar is voor beslissingen, beheer, datakwaliteit, dagelijks gebruik en verbetering.

De rollenpiramide

Onthoud de drie lagen: Beslissen Bepalen Doen. Klik op een rol voor de uitleg. Eén persoon kan meerdere rollen vervullen.

1. BeslissenGeeft richting, maakt tijd en geld vrij.
2. BepalenLegt vast hoe proces, systeem en data horen te werken.
3. DoenVoert uit en ziet als eerste wat misgaat.

Eindverantwoordelijke

De persoon die mandaat heeft om prioriteit, budget, risicoacceptatie en escalaties te bepalen.

Waarom deze rol nodig is

Zonder eindverantwoordelijke blijven dataproblemen en systeemverbeteringen vaak operationele discussies zonder besluit. Deze rol zorgt dat er keuzes worden gemaakt.

Typische verantwoordelijkheden

  • Beslissen of een dataprobleem prioriteit krijgt.
  • Budget of capaciteit vrijmaken voor verbetering.
  • Escaleren wanneer afdelingen of leveranciers er niet uitkomen.
  • Accepteren van restrisico's.
  • Jaarlijks laten herzien of rollen nog logisch zijn belegd.
Combineren van rollen

Welke rollen kun je combineren?

Eén persoon kan meerdere rollen vervullen. Dat is bij kleinere organisaties normaal. Het risico zit niet in combineren op zichzelf, maar in onbewust combineren. Zoek een rolpaar in de matrix en zie direct of het meestal logisch is, aandacht vraagt of beter vermeden wordt.

Besluit
Proces
Systeem
Norm
Invoer
Melden
Besluit
Proces
Systeem
Norm
Invoer
Melden
Meestal logisch
Kan, vraagt aandacht
Liever vermijden
Zelfde rol
Eén persoon met alle zes rollen bij een kritisch systeem of kritisch proces: liever vermijden. Splits minimaal de datanormbepaler en de data-invoerder, en zorg voor een tweede paar ogen.
Bij kleine bedrijven is combineren normaal. Het risico zit niet in combineren op zichzelf, maar in onbewust combineren. De app verbiedt niet dat één persoon meerdere rollen heeft, maar maakt zichtbaar waar extra aandacht of borging nodig is.